EOG


Fundusze norweskie i EOG są formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej
przez Islandię, Norwegię i Liechtenstein nowym członkom Unii Europejskiej –
kilkunastu państwom Europy Środkowej i Południowej oraz krajom bałtyckim. Te
fundusze są związane z przystąpieniem Polski do UE oraz z jednoczesnym
wejściem naszego kraju do EOG (który tworzą państwa UE oraz Islandia,
Liechtenstein i Norwegia). W zamian za udzielaną pomoc finansową, państwa, które
jej udzieliły, korzystają z dostępu do rynku wewnętrznego UE mimo, że nie są jej
członkami.
Celem Funduszy norweskich i Funduszy EOG jest przyczynianie się do zmniejszania
różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie EOG oraz wzmacnianie stosunków
dwustronnych pomiędzy państwami-darczyńcami a państwem-beneficjentem.
3 maja 2016 roku Islandia, Liechtenstein oraz Norwegia osiągnęły porozumienie z
UE w sprawie kształtu III edycji Mechanizmu Finansowego EOG (2014-2021),
podpisując Protokół 38c do Umowy o EOG. Jednocześnie Norwegia podpisała
porozumienie z UE w sprawie Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata
2014-2021. Odbiorcami nowej edycji Funduszy norweskich i EOG (2014-2021) jest
łącznie 15 krajów UE – czyli 12 państw, które przystąpiły do wspólnego rynku w
2004, 2007 i 2013 roku oraz Grecja i Portugalia.
Polska podpisała umowy międzyrządowe MOU w sprawie III edycji funduszy
norweskich i EOG (2014-2021) 20 grudnia 2017 r., otrzymując na ich mocy 809,3
mln EUR (z łącznej puli ponad 2,8 mld EUR), co czyni ją podobnie jak w zeszłych
edycjach, największym beneficjentem.
Za koordynację wdrażania Funduszy norweskich i EOG w Polsce odpowiada
Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju, pełniące rolę tzw. Krajowego Punktu
Kontaktowego dla Funduszy norweskich i EOG. Jako KPK, MIiR prowadzi stałą
współpracę z Biurem Mechanizmów Finansowych w Brukseli. Poszczególne
programy III edycji Funduszy są wdrażane przez polskie instytucje publiczne.
Wyjątek stanowią, podobnie jak w poprzednich edycjach,
obszary „Społeczeństwo obywatelskie” oraz „Dialog społeczny – godna praca”,
które będą zarządzane przez darczyńców.
Programy w ramach III edycji Funduszy norweskich i EOG będą wdrażane do 2024
roku. Wyjątek stanowi Fundusz Współpracy Dwustronnej, który będzie wdrażany do
30 kwietnia 2025 roku.